Όχι, δεν πρόκειται για αστείο, αλλά για επιστημονικό εύρημα: ναι, υπάρχει μια ερώτηση που μπορεί να μαρτυρήσει πόσο θα ζήσεις και είναι πιο προφανές απ’ όσο πιστεύεις.
Pexels
Η αυτοαξιολόγηση της υγείας μας μπορεί να λειτουργεί ως ένα είδος «περίληψης» της συνολικής κατάστασής μας. Μπορεί, δηλαδή, να αντικατοπτρίζει πράγματα που ούτε εμείς οι ίδιοι συνειδητοποιούμε πλήρως: το πόσο εύκολα κινούμαστε, την ενέργειά μας, μικρές ενοχλήσεις, τη λειτουργικότητά μας στην καθημερινότητα ή ακόμη και τη γενικότερη αίσθηση ευεξίας. Και δεν είναι η μοναδική έρευνα που έχει δείξει ότι ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη φυσική μας κατάσταση συνδέεται με την υγεία μας. Ειδικότερα, η αντίληψη που έχουμε για το πόσο δραστήριοι είμαστε παίζει, επίσης, καθοριστικό ρόλο στην ποιότητα της υγείας μας.
Σε μια άλλη μελέτη, ερευνητές του Stanford εξέτασαν το πώς οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται τη σωματική τους δραστηριότητα σε σύγκριση με άλλους ανθρώπους της ίδιας ηλικίας. Το ενδιαφέρον ήταν ότι όσοι πίστευαν πως ήταν λιγότερο δραστήριοι από τους συνομηλίκους τους παρουσίαζαν υψηλότερο κίνδυνο θανάτου, ακόμη και όταν η πραγματική τους σωματική δραστηριότητα δεν ήταν απαραίτητα τόσο διαφορετική.
Οι ερευνητές εξέτασαν, μεταξύ άλλων, το ενδεχόμενο να παίζει ρόλο ο τρόπος με τον οποίο η αντίληψή μας επηρεάζει τη συμπεριφορά και τη φυσιολογία μας. Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούμε να «ξεγελάσουμε» τον οργανισμό μας απλώς επαναλαμβάνοντας ότι είμαστε υγιείς. Σημαίνει, όμως, ότι η εικόνα που έχουμε για το σώμα και την υγεία μας δεν είναι απαραίτητα αδιάφορη.
Τελικά, πόσο σημαντικό είναι το «νιώθω καλά»;
Είναι εύκολο να υποτιμήσουμε το πώς νιώθουμε καθημερινά. Κι όμως, η υποκειμενική αίσθηση της υγείας φαίνεται να περιλαμβάνει πολύ περισσότερη πληροφορία από μια απλή απάντηση σε ένα ερωτηματολόγιο. Το πώς αισθανόμαστε μπορεί να συνδέεται με τον τρόπο που φροντίζουμε τον εαυτό μας, με το πόσο δραστήριοι παραμένουμε, με τα επίπεδα άγχους μας και με πολλές άλλες συμπεριφορές που επηρεάζουν την υγεία.
Υπάρχουν, επίσης, ερευνητικά δεδομένα που συνδέουν την πιο θετική στάση απέναντι στη ζωή με καλύτερα καρδιαγγειακά αποτελέσματα. Οι μηχανισμοί πίσω από αυτές τις συσχετίσεις, ωστόσο, δεν είναι απολύτως ξεκαθαρισμένοι. Και εδώ χρειάζεται η σημαντικότερη υποσημείωση: η αισιοδοξία δεν είναι θεραπεία. Ένας άνθρωπος που αντιμετωπίζει μια χρόνια ασθένεια ή μια κατάσταση ψυχικής υγείας δεν ευθύνεται επειδή δεν μπορεί να «σκέφτεται θετικά». Ούτε σημαίνει ότι όποιος έχει κακή διάθεση θα ζήσει λιγότερο.