Skip to content
Διάρκεια άρθρου: Λιγότερο απο 1 λεπτό Λεπτά

Γυναικοκτονία Κυριακής Γρίβα: Όταν η αναζήτηση προστασίας δεν αρκεί

Η δολοφονία της Κυριακής Γρίβα έξω από το αστυνομικό τμήμα των Αγίων Αναργύρων ανέδειξε ένα οδυνηρό ερώτημα: τι συμβαίνει όταν μια γυναίκα ζητά βοήθεια, αλλά δεν προστατεύεται; Είχε ήδη καταγγείλει τον πρώην σύντροφό της και απευθύνθηκε ξανά στην αστυνομία. Η υπόθεσή της μεταφέρει το βάρος της συζήτησης από το «γιατί δεν μίλησε;» στο «γιατί δεν βρήκε προστασία όταν μίλησε;».

Μια πραγματικότητα που δεν είναι καινούργια
Οι γυναικοκτονίες δεν εμφανίστηκαν τα τελευταία χρόνια. Αυτό που άλλαξε είναι η ορατότητά τους, με τη συμβολή του κινήματος κατά της σεξουαλικής βίας και των γυναικείων οργανώσεων. Για χρόνια, δολοφονίες γυναικών περιγράφονταν ως «εγκλήματα πάθους», με εκφράσεις που μπέρδευαν την αγάπη με την επιβολή. Η χρήση του όρου γυναικοκτονία βοηθά να συζητηθούν καθαρότερα η έμφυλη βία, ο έλεγχος και η αντίληψη ότι μια γυναίκα αποτελεί ιδιοκτησία του συντρόφου της.

Το βάρος δεν μπορεί να πέφτει μόνο στη γυναίκα
Η προτροπή «μίλα και κάνε καταγγελία» δεν αρκεί χωρίς ουσιαστική ανταπόκριση. Όταν μια γυναίκα ακούει ότι υπερβάλλει ή ότι πρέπει να επιστρέψει σπίτι της, η εμπειρία της υποτιμάται. Παράλληλα, η αντιμετώπιση μπορεί να επηρεάζεται από την κοινωνική θέση, τη μόρφωση ή την καταγωγή της. Η προστασία δεν πρέπει να εξαρτάται από το ποια είναι η γυναίκα ή σε ποιο τμήμα απευθύνεται. Η αποτυχία προστασίας αποθαρρύνει και άλλες γυναίκες που σκέφτονται να ζητήσουν βοήθεια.

Η αξιολόγηση κινδύνου χρειάζεται συγκεκριμένες ερωτήσεις
Aν η βία κλιμακώνεται, αν υπάρχουν απειλές ή όπλα, πού βρίσκεται ο δράστης και ποιοι γνωρίζουν την κατάσταση. Όταν διαπιστώνεται κίνδυνος, οργανώνεται παραπομπή στην αστυνομία με συνοδεία δικηγόρου. Το κρίσιμο είναι να υπάρχει συγκεκριμένο σχέδιο προστασίας, όχι απλώς καταγραφή του περιστατικού. Αντίστοιχα, χρειάζονται εκπαιδευμένοι αστυνομικοί, συνεχής επιμόρφωση και πρόσβαση σε ιατροδικαστική εξέταση όλο το εικοσιτετράωρο.

Τα πρώτα σημάδια δεν είναι ασήμαντα
Η γυναικοκτονία περιγράφεται ως η κορύφωση ενός συνεχούς βίας. Οι φωνές, το σπρώξιμο, οι απειλές και η υποτίμηση δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως μικρές εντάσεις μιας σχέσης. Το ίδιο ισχύει για τον έλεγχο των μετακινήσεων, των χρημάτων ή των προσωπικών αποφάσεων. Η οικονομική στέρηση και η ψυχολογική κακοποίηση αποτελούν επίσης μορφές βίας. Η ζήλια και ο έλεγχος δεν είναι αποδείξεις αγάπης, ακόμη κι όταν παρουσιάζονται με αυτόν τον τρόπο.

Η αποχώρηση χρειάζεται υποστήριξη
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν μια γυναίκα προσπαθεί να φύγει από μια κακοποιητική σχέση. Η απώλεια ελέγχου μπορεί να συνοδεύεται από κλιμάκωση της βίας. Γι’ αυτό, η απόφαση αποχώρησης χρειάζεται στήριξη και σχεδιασμό. Η περίπτωση της Σαλαμίνας αναφέρεται ως παράδειγμα των ορίων ενός μεμονωμένου μέτρου: η χορήγηση κουμπιού πανικού δεν απέτρεψε τη δολοφονία της γυναίκας στο σπίτι της μητέρας της. Κανένα εργαλείο δεν υποκαθιστά ένα ολοκληρωμένο δίκτυο προστασίας.

Η βία δεν έχει ένα μοναδικό πρόσωπο
Ο δράστης δεν αντιστοιχεί υποχρεωτικά στην εικόνα ενός φτωχού, αμόρφωτου ή περιθωριοποιημένου ανθρώπου. Η έμφυλη βία διαπερνά κοινωνικές τάξεις, ηλικίες και τόπους κατοικίας. Ούτε οι νεότερες γενιές είναι απαλλαγμένες από αυτήν. Η διαδικτυακή παρενόχληση, η επίμονη παρακολούθηση και τα σεξιστικά σχόλια δείχνουν ότι ο έλεγχος μπορεί να αλλάζει μορφή. Η πρόληψη χρειάζεται εκπαίδευση στη συναίνεση, στον σεβασμό και στις ισότιμες σχέσεις, με ουσιαστική σεξουαλική διαπαιδαγώγηση στο σχολείο.

Πού μπορεί να αναζητήσει στήριξη μια γυναίκα
Η γραμμή SOS 15900 λειτουργεί όλο το εικοσιτετράωρο, κάθε ημέρα του χρόνου, προσφέροντας αρχική ενημέρωση και κατεύθυνση. Τα συμβουλευτικά κέντρα παρέχουν υποστήριξη και νομική συμβουλευτική, ενώ μέσω του δικτύου μπορούν να οργανωθούν παραπομπές σε ξενώνες για γυναίκες και τα παιδιά τους. Η νομική συμβουλευτική δεν ταυτίζεται με δικαστική εκπροσώπηση. Παραμένει, πάντως, ένα δύσκολο παράδοξο: συχνά εκείνες που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν το σπίτι τους είναι οι γυναίκες και τα παιδιά, αντί να απομακρύνεται ο κακοποιητής.

Η προστασία χρειάζεται πράξεις
Η συζήτηση για τη νομική αναγνώριση της γυναικοκτονίας δεν περιορίζεται στην αυστηρότητα των ποινών. Αφορά και την αναγνώριση της ιδιαίτερης φύσης του εγκλήματος. Ωστόσο, καμία ονομασία δεν αρκεί χωρίς πόρους, προσωπικό και εφαρμογή διαδικασιών. Η υπόθεση της Κυριακής Γρίβα υπογραμμίζει ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο να ενθαρρύνουμε τις γυναίκες να μιλούν, αλλά να εξασφαλίζουμε ότι θα προστατεύονται.

Γνωρίζατε αυτές τις πληροφορίες; Αν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μπορείτε να το μοιραστείτε και να περιηγηθείτε στην ιστοσελίδα για περισσότερα σχετικά κείμενα.

‹