Πολλές τροφές φαίνονται ασφαλείς επειδή βρίσκονται στο ψυγείο, όμως ορισμένα περισσεύματα μπορεί να γίνουν επικίνδυνα μετά από μόλις δύο ημέρες
pexels
Το ρύζι και τα ζυμαρικά δεν είναι πάντα αθώα
Η τροφική δηλητηρίαση που προκαλείται από το βακτήριο Bacillus cereus έχει μάλιστα λάβει το παρατσούκλι «σύνδρομο του τηγανητού ρυζιού», καθώς συνδέεται συχνά με ρύζι που έχει μαγειρευτεί και δεν έχει ψυχθεί σωστά. Το πρόβλημα ξεκινά όταν το ρύζι ή τα ζυμαρικά παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε θερμοκρασία δωματίου. Τα σπόρια του βακτηρίου μπορούν να επιβιώσουν από το μαγείρεμα και στη συνέχεια να ενεργοποιηθούν, παράγοντας τοξίνες που μπορεί να προκαλέσουν εμετό και διάρροια. Για τον λόγο αυτό, η σύγχρονη σύσταση είναι να τοποθετείτε το ρύζι ή τα ζυμαρικά στο ψυγείο όσο το δυνατόν πιο γρήγορα, κατά προτίμηση σε μικρές ποσότητες ή σε ρηχά δοχεία που επιτρέπουν την ταχύτερη ψύξη. Η παλιά συμβουλή ότι πρέπει να περιμένουμε μέχρι να κρυώσει εντελώς το φαγητό πριν το βάλουμε στο ψυγείο δεν θεωρείται πλέον ασφαλής.
Μεγάλες ποσότητες μαγειρευτών φαγητών μπορεί επίσης να αποτελέσουν πρόβλημα
Μεγάλες κατσαρόλες με σούπα, σάλτσες ζυμαρικών, φαγητά κατσαρόλας και τσίλι παρουσιάζουν μια ακόμη πρόκληση. Όταν αποθηκεύεται μεγάλη ποσότητα φαγητού σε ένα βαθύ δοχείο, το εξωτερικό μέρος ψύχεται γρήγορα, όμως το κέντρο του δοχείου παραμένει ζεστό για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σε αυτό το εύρος θερμοκρασίας, τα βακτήρια μπορούν να πολλαπλασιαστούν και να παράγουν τοξίνες, τις οποίες το μεταγενέστερο ζέσταμα δεν καταστρέφει πάντα. Γι’ αυτό συνιστάται να χωρίζετε τα μαγειρευτά φαγητά σε μικρότερα δοχεία, να χρησιμοποιείτε ρηχά δοχεία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και να τα ψύχετε πριν τα τοποθετήσετε στο ψυγείο ή στην κατάψυξη.
Γιατί το ψυγείο δημιουργεί μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας;
Ένα από τα πιο συνηθισμένα λάθη είναι η αντίληψη ότι, από τη στιγμή που ένα τρόφιμο βρίσκεται στο ψυγείο, είναι ασφαλές να καταναλωθεί σχεδόν επ’ αόριστον. Στην πραγματικότητα, το ψυγείο απλώς επιβραδύνει την ανάπτυξη πολλών βακτηρίων, αλλά δεν τα εξαλείφει. Υπάρχουν μικροοργανισμοί που μπορούν να επιβιώσουν σε χαμηλές θερμοκρασίες και ορισμένοι μάλιστα συνεχίζουν να πολλαπλασιάζονται αργά ακόμη και σε συνθήκες ψύξης.
Έτσι, ένα τρόφιμο που φαίνεται φυσιολογικό, μυρίζει καλά και διατηρεί τη γεύση του μπορεί ήδη να μην είναι ασφαλές για κατανάλωση. Οι ειδικοί στην ασφάλεια τροφίμων τονίζουν ότι δεν μπορούμε να βασιζόμαστε αποκλειστικά στις αισθήσεις μας για να κρίνουμε αν ένα τρόφιμο έχει χαλάσει. Σε αντίθεση με τη μούχλα που μπορεί να είναι ορατή με γυμνό μάτι, πολλά βακτήρια δεν αλλάζουν το χρώμα, τη μυρωδιά ή την υφή των τροφών.
Αυτό σημαίνει ότι κάποιος μπορεί να καταναλώσει περισσεύματα που φαίνονται απολύτως ασφαλή, αλλά περιέχουν επικίνδυνες ποσότητες βακτηρίων ή τοξινών. Για αυτόν τον λόγο, οι συστάσεις σχετικά με τον χρόνο αποθήκευσης δεν αφορούν μόνο τη διατήρηση της ποιότητας των τροφίμων, αλλά κυρίως τη μείωση του κινδύνου τροφικής δηλητηρίασης, η οποία μπορεί να εκδηλωθεί με εμετό, διάρροια, κοιλιακό πόνο και, σε σπάνιες περιπτώσεις, ακόμη και σοβαρές επιπλοκές για την υγεία.
Πώς να αποθηκεύετε σωστά τα περισσεύματα
Εκτός από την επιλογή των τροφών, σημαντικό ρόλο στην ασφάλεια παίζει και ο τρόπος αποθήκευσής τους. Οι ειδικοί συνιστούν:
- Να διατηρείτε το ψυγείο σε θερμοκρασία έως 4 βαθμούς Κελσίου.
- Να διαχωρίζετε το ωμό κρέας από τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα.
- Να χρησιμοποιείτε αεροστεγή δοχεία αντί για απλή κάλυψη με πλαστική μεμβράνη ή αλουμινόχαρτο.
- Να ξεπαγώνετε τα κατεψυγμένα τρόφιμα μέσα στο ψυγείο και όχι στον πάγκο της κουζίνας.
Επιπλέον, είναι σημαντικό να καθαρίζετε καλά το ψυγείο κάθε λίγους μήνες και ιδιαίτερα μετά από διαρροές που προέρχονται από ωμό κρέας. Το συμπέρασμα είναι απλό: Η ψύξη αποτελεί ένα σημαντικό μέσο για τη διατήρηση των τροφίμων, αλλά δεν εξαλείφει τον κίνδυνο ανάπτυξης βακτηρίων. Αν έχουν περάσει περισσότερες από 48 ώρες και έχετε αμφιβολίες σχετικά με την κατάσταση των περισσευμάτων, είναι καλύτερο να θυμάστε τον παλιό κανόνα των ειδικών στην ασφάλεια τροφίμων: Όταν υπάρχει αμφιβολία, καλύτερα να το πετάξετε.