Μετά το αρχικό σοκ της αποκάλυψης, συχνά ακολουθεί μια φάση αδυναμίας κατανόησης. Όταν ανακαλύπτεται η απιστία ενός συντρόφου, η ανάγκη να βρει κανείς εξήγηση για αυτή την προδοσία μπορεί να γίνει εμμονική. Αν και κάθε περίπτωση είναι μοναδική, ορισμένα κίνητρα εμφανίζονται πιο συχνά από άλλα.
Το να σε απατά ο σύντροφός σου μπορεί να είναι βαθιά επώδυνο. Η απιστία δεν απειλεί μόνο τη σταθερότητα της σχέσης, αλλά κλονίζει και την αυτοεκτίμηση και την εμπιστοσύνη προς τους άλλους. Για να μπορέσει κανείς να προχωρήσει μετά από μια τέτοια εμπειρία, συχνά χρειάζεται να κατανοήσει τι οδήγησε σε αυτή την προδοσία. Υπάρχει κάποια ευθύνη από τη δική σου πλευρά; Ήταν ένα μεμονωμένο λάθος ή σύμπτωμα ενός βαθύτερου προβλήματος μέσα στη σχέση;
Οι αιτίες της απιστίας μπορεί να είναι πολλές και σύνθετες. Παρόλο που καμία ιστορία δεν είναι ίδια με μια άλλη, οι θεραπευτές ζευγαριών εντόπισαν, για το αμερικανικό περιοδικό «Self», τους πέντε πιο συχνά αναφερόμενους λόγους.
Απιστία για ενίσχυση της αυτοεκτίμησης
Ένα βλέμμα, ένα γοητευτικό χαμόγελο, μια πρόσκληση για ποτό… Το να νιώθει κανείς επιθυμητός είναι πάντα κολακευτικό. Όταν όμως αυτή η ανάγκη για επιβεβαίωση γίνεται εμμονική, οδηγεί στην υπέρβαση ορίων. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για άτομα με χαμηλή αυτοπεποίθηση που αναζητούν διαρκώς εξωτερική επιβεβαίωση.
«Προσπαθούν να καλύψουν βαθύτερα ζητήματα που σχετίζονται με έλλειψη αγάπης στην παιδική ηλικία», εξηγεί ο Dr. Le Goy στο Self. Ενισχυμένες από τη δύναμη της γοητείας τους, οι άπιστες γυναίκες χρησιμοποιούν τις εξωσυζυγικές σχέσεις για να καλύψουν ένα ναρκισσιστικό κενό. Πρόκειται όμως για μια επιφανειακή και προσωρινή λύση.
Απιστία για σεξουαλική ικανοποίηση
Τα προβλήματα στην οικειότητα αποτελούν επίσης σημαντική αιτία απιστίας. Η libido μέσα σε ένα ζευγάρι μπορεί να μεταβάλλεται και να μην είναι συγχρονισμένη, ειδικά μετά από χρόνια σχέσης. Συμβαίνει επίσης, παρά την αγάπη, να μην υπάρχει επαρκής σεξουαλική χημεία.
Αυτές οι ανισορροπίες μπορεί να οδηγήσουν τον έναν ή και τους δύο συντρόφους να αναζητήσουν αλλού την ικανοποίηση. Για κάποιους, είναι μια ευκαιρία να αναζωπυρώσουν μια φλόγα που έχει σβήσει στην καθημερινότητα. Για άλλους, ένας τρόπος να εξερευνήσουν νέες εμπειρίες. «Αυτό εξηγεί γιατί κάποιοι διατηρούν τη συναισθηματική ασφάλεια της σχέσης τους ενώ ζουν ένα παθιασμένο ειδύλλιο αλλού», αναφέρει το περιοδικό.
Απιστία για συναισθηματική σύνδεση
Ενώ κάποιοι αναζητούν κυρίως σωματική ικανοποίηση, άλλοι έχουν ανάγκη από συναισθηματική σύνδεση. Όταν η αρχική ένταση υποχωρεί και η καθημερινότητα αφήνει λίγο χώρο για κοινό χρόνο, μπορεί να δημιουργηθεί απόσταση ανάμεσα στους συντρόφους.
Όταν κάποιος νιώθει παραμελημένος, είναι εύκολο να αναζητήσει αλλού αυτό που του λείπει. «Έτσι, μπορεί να αναπτύξει συναισθήματα για κάποιον που τον ακούει, τον εκτιμά ή τον κάνει να νιώθει σημαντικός», αναλύει το Self.
Απιστία ως μορφή αυτο-σαμποτάζ
Οι εξωσυζυγικές σχέσεις συχνά αποκαλύπτουν βαθύτερες ψυχολογικές δυναμικές. Άτομα με αποφευκτικό στυλ προσκόλλησης ή με συναισθηματικά τραύματα μπορεί να δυσκολεύονται να ανοιχτούν πραγματικά.
Αυτοί οι φόβοι οδηγούν κάποιους να σαμποτάρουν τη σχέση τους ως μηχανισμό άμυνας. Η απιστία γίνεται τρόπος προστασίας: να πληγώσουν πριν πληγωθούν. «Δεν αφορά πάντα την επιθυμία, αλλά τη φυγή από την ευαλωτότητα που απαιτεί η αληθινή οικειότητα».
Απιστία για να προκληθεί ο χωρισμός
Μερικοί άνθρωποι δεν είναι ευτυχισμένοι στη σχέση τους, αλλά δεν βρίσκουν το θάρρος να τη λήξουν. Από φόβο ή αναποφασιστικότητα, χρησιμοποιούν την απιστία ως διέξοδο, έναν έμμεσο τρόπο να προκαλέσουν τον χωρισμό.
Αυτή η στάση θεωρείται ανώριμη και εγωιστική. «Όταν μια σχέση δεν λειτουργεί, ο πιο αξιοπρεπής τρόπος είναι μια ειλικρινής συζήτηση, όχι να αφήνεις τον άλλον να σηκώνει το συναισθηματικό βάρος», σημειώνει το Self.
Συμπερασματικά, οι αιτίες της απιστίας είναι συχνά πιο περίπλοκες απ’ όσο φαίνονται, συνδυάζοντας προσωπικά τραύματα, ασυνείδητους φόβους και δυσαρέσκεια μέσα στη σχέση. Η κατανόησή τους δεν σημαίνει δικαιολόγηση, αλλά μπορεί να βοηθήσει στην αναγνώριση των προβλημάτων και στην εξέλιξη, είτε ατομικά είτε ως ζευγάρι.