Αν και το έπος του Αρκαδίου έγινε αργότερα, αποφασίσαμε να συμπεριλάβουμε την ιστορία της Δασκαλάκη στο αφιέρωμα με τις Ηρωίδες του 1821.
Η κρητική ιστοριογραφία, βαθύτατα επηρεασμένη από τα πατριαρχικά πρότυπα της λεβεντιάς και του ανδρικού ηρωισμού, τείνει να παρουσιάζει τις γυναίκες των μεγάλων επαναστάσεων του νησιού ως παθητικές φιγούρες, ως μάρτυρες που απλώς υπέμεναν τη μοίρα τους ή ως γυναικόπαιδα που έπρεπε να προστατευτούν. Η Χαρίκλεια Δασκαλάκη έρχεται να ανατρέψει ριζικά αυτή την αφήγηση. Η δράση της κατά τη διάρκεια της ιστορικής πολιορκίας της Μονής Αρκαδίου το 1866 αποδεικνύει ότι η γυναικεία συνείδηση στην Κρήτη δεν εγκλωβιζόταν στον θρήνο. Η Δασκαλάκη διεκδίκησε το δικαίωμα στην ένοπλη αυτοάμυνα, μετατρέποντας τη μητρική και συζυγική της ιδιότητα σε μια πράξη απόλυτης πολιτικής και στρατιωτικής αυτενέργειας.
Η Διοίκηση του Εαυτού και του Όπλου στην Πρώτη Γραμμή
Η Χαρίκλεια Δασκαλάκη δεν βρέθηκε τυχαία στο Αρκάδι. Ήταν μια γυναίκα συνειδητοποιημένη, που είχε ήδη προσφέρει τρεις γιους στον απελευθερωτικό αγώνα. Όταν ο οθωμανικός στρατός του Μουσταφά Πασά περικύκλωσε το μοναστήρι, η Χαρίκλεια αρνήθηκε να ακολουθήσει τη μοίρα των υπολοίπων γυναικών που κλείστηκαν στο κρυφό καταφύγιο περιμένοντας το τέλος. Όταν ο σύζυγός της έπεσε νεκρός στις επάλξεις, η Δασκαλάκη δεν παρέλυσε από το πένθος. Αντίθετα, οικειοποιήθηκε το όπλο του. Πήρε το καριοφίλι του και κατέλαβε τη δική της θέση στα χαρακώματα και τα παράθυρα της μονής.
Για ώρες, η Χαρίκλεια πολεμούσε σώμα με σώμα, γεμίζοντας τα όπλα των λιγοστών ζωντανών ανδρών και πυροβολώντας ασταμάτητα κατά του εχθρού. Οι μαρτυρίες της εποχής αναφέρουν ότι η ψυχραιμία και η σταθερότητά της στο σημάδι προκάλεσαν τον θαυμασμό των συμπολεμιστών της, σπάζοντας στην πράξη το ανδρικό μονοπώλιο της πολεμικής αρετής. Ήταν από τις ελάχιστες επιζήσασες της μεγάλης ανατίναξης της μπαρουταποθήκης. Ακόμη και μετά την αιχμαλωσία της, όταν υπέστη εξευτελισμούς και βασανιστήρια από τους κατακτητές, η Δασκαλάκη διατήρησε μια στάση δωρικής υπερεπάρκειας, αρνούμενη να ζητήσει έλεος.
Επίλογος
Η Χαρίκλεια Δασκαλάκη δεν ήταν ένα θύμα της ιστορίας, αλλά μια γυναίκα που επέβαλε την παρουσία της στο πεδίο της μάχης με τους δικούς της όρους. Το παράδειγμά της μας διδάσκει ότι η γυναικεία ηρωικότητα δεν είναι απαραίτητα παθητική ή θυσιαστική, αλλά μπορεί να είναι ενεργή, επιθετική και διεκδικητική. Η «Καπετάνισσα του Αρκαδίου» παραμένει ένα διαχρονικό φεμινιστικό πρότυπο, υπενθυμίζοντας ότι η μεγαλύτερη πράξη απελευθέρωσης ξεκινά όταν μια γυναίκα αποφασίζει να οριστεί η ίδια ως προστάτιδα του εαυτού της και των ιδεών της.
Η ιστορία της Κρητικιάς ηρωίδας σίγουρα μπορεί να εμπνεύσει πολλές γυναίκες. Οπότε γιατί δεν κοινοποιείς το άρθρο για να εμπνευστούν και άλλες;